Iets verkopen wat je aan het afbetalen bent

Vraag:

In de afgelopen jaren hebben commerciële banken een nieuwe manier van verkopen geïntroduceerd. Dit wordt gedaan door iets in termijnen te betalen. Vervolgens wordt het product door de koper voor contanten verkocht aan een derde partij. Is deze methode toegestaan?

Antwoord:

Alle lof zij Allah.

Deze transactie is onder de geleerden bekend als Tawarroeq en is afkomstig van het woord al-Wariq dat zilver betekent. De koper van het product schaft het product alleen aan voor (zilveren) dirhams, oftewel voor geld. De geleerden verschillen van mening over deze transactie.

De meerderheid van de geleerden is van mening dat het toegestaan is, gezien de algemene betekenis van het vers waarin Allah zegt (interpretatie van de betekenis):

“…Maar Allah heeft de handel toegestaan.

(Soerat al-Baqarah: 275)

Ook is er hierbij geen intentie om in rente te vervallen, noch is er bij deze transactie sprake van rente.

(al-Mawsoecat ul-Fiqhiyyah, boekdeel 14, blz. 148)

Daarnaast is het zo dat de koper het product slechts aanschaft om profijt te hebben van het product zelf of van de waarde ervan. Dit is de mening van de geleerden van de Permanente Commissie (Fataawa al-Ladjnat ud-Daa’imah, boekdeel 13, blz. 161) en van Sheikh Bin Baaz.

Sheikh Bin Baaz heeft over Tawarroeq gezegd: “Het is geen rente, en de correcte mening is dat het toegestaan is. Dit gezien de algemene strekking van het bewijs en aangezien het ook de mensen in staat stelt om in hun huidige behoeften te voorzien. Als de verkoper het verkoopt aan degene van wie hij het heeft gekocht, dan is het niet toegestaan. Dit is namelijk een op rente gebaseerde transactie die cAynah wordt genoemd. Dit is verboden, omdat het een manier is die gericht is op het omzeilen van het verbod op rente.”

(Madjmoec Fataawa Bin Baaz, boekdeel 19, blz. 245)

Andere geleerden zeiden dat het niet toegestaan is, omdat het doel is om dirhams te ruilen voor dirhams en het product er tussen komt als middel om de transactie toegestaan te maken. Het door een tussenstap toegestaan maken van een verboden zaak leidt nergens toe (de zaak blijft verboden). De Profeet (vrede zij met hem) zei: “Voorwaar, de daden worden beoordeeld op basis van de intentie en ieder mens zal alleen dat krijgen wat met zijn intentie samenhangt.”

(al-Boekhaarie en Moeslim)

Gezien de behoefte van de mensen, de huidige omstandigheden en het gebrek aan kredietverstrekkers kunnen wij zeggen dat deze vorm van transactie alleen toegestaan is onder de volgende voorwaarden:

1. De persoon heeft het geld echt nodig. Anders is het niet toegestaan.

2. De persoon ziet geen andere mogelijkheden om aan geld te komen, zoals de mogelijkheid om een renteloze lening te krijgen.

3. In het contract mogen geen verboden clausules zijn opgenomen, zoals rente of iets dergelijks.

4. De koper dient het niet te verkopen, totdat hij het echt in zijn bezit heeft. De Profeet (vrede zij met hem) heeft het namelijk verboden om iets te verkopen wat je nog niet in je bezit hebt.

Als er wordt voldaan aan deze vier voorwaarden, dan kan men uitgaan van de mening die zegt dat Tawarroeq toegestaan is.

Gebaseerd op een fatwa van Islamqa