Wat is het Islamitisch oordeel over transplantaties?

Vraag:

 

Ik wil vragen of het ter beschikking stellen van organen, lichaamsweefsel e.d. in verband met transplantaties is toegestaan?

 

Antwoord:

 

Alle lof zij Allah.

 

Dit onderwerp is één van de zaken die onderzocht is door de Islamitische Vereniging voor Jurisprudentie (Majmaac al-Fiqh al-Islamie), hetgeen heeft geresulteerd in de volgende Fatwa:

 

1          Het is toegestaan om lichaamsdelen te transplanteren of verplaatsen van de ene gedeelte van het lichaam van een persoon naar een ander gedeelte, zolang het zo goed als zeker is dat het voordeel wat hiermee behaald kan worden zwaarder weegt dan het risico dat men loopt op eventuele schadelijke gevolgen, en  op voorwaarde dat dit gebeurt om een verloren deel te vervangen of om het uiterlijk of functie daarvan te herstellen of om een afwijking of misvorming te corrigeren die lichamelijke of psychische last veroorzaakt.

 

2          Het is toegestaan om iets van het lichaam te transplanteren van het lichaam van een persoon naar het lichaam van een ander, als dit orgaan zichzelf kan regenereren, zoals bloed en huid, op voorwaarde dat de donor volwassen is en dat hij begrijpt wat hij doet, en dat men zich houdt aan alle voorschriften uit de Shariecah.

 

3          Het is toegestaan om gedeelten van een orgaan te gebruiken die bij een persoon zijn weggehaald vanwege ziekte, om zodoende een ander te helpen, zoals het gebruik van het hoornvlies van een oog wat verwijderd is vanwege een ziekte.

 

4          Het is verboden om een orgaan te gebruiken waar een lichaam niet zonder kan, zoals het transplanteren van het hart van een levend persoon naar een ander.

 

5          Het is verboden om een orgaan te gebruiken als dit de vitale basisfuncties kan beschadigen, al komt het leven van de donor daarmee niet in gevaar. Een voorbeeld hiervan is het weghalen van beide hoornvliezen. Echter, wat betreft het weghalen van organen wat gedeeltelijke beschadiging of beperking tot gevolg heeft, dit wordt door de geleerden nog bestudeerd.

 

6          Het is toegestaan om een orgaan te transplanteren van een dood lichaam naar het lichaam van een persoon van wie het leven afhankelijk is van het ontvangen van dat orgaan, of die zonder dat orgaan een beperking heeft op vitale basisfuncties, op voorwaarde dat er toestemming gegeven is ofwel door de persoon zelf voor zijn overlijden of door zijn erfgenamen, of door de moslimleider als de identiteit van de persoon onbekend is of hij geen erfgenamen heeft.

 

7             Voorzichtigheid is geboden om er zeker van te zijn dat er een duidelijke overeenkomst is in de bovengenoemde gevallen, op de voorwaarde dat er geen sprake mag zijn van handel in organen. Het is onder geen beding en onder alle omstandigheden niet toegestaan om te handelen in menselijke organen. De vraag of de ontvanger geld mag betalen om de orgaan die hij nodig heeft te verkrijgen, of uit waardering, is iets wat nader bekeken wordt door de geleerden van Islamitische jurisprudentie.

 

8          Alle gevallen die niet hierboven zijn vermeld en uitgelegd, worden nog onder de loep genomen en beoordeeld in het licht van medische ontwikkelingen en de Islamitische wetgeving.

 

En Allah weet het beter.

 

Sheich Mohammed Saalih al-Munajjid