Toestemming om het huis te verlaten

Vraag:

Is het toegestaan om de echtgenoot te gehoorzamen wanneer hij niet wil dat zijn vrouw haar familie bezoekt?

Antwoord:

Alle lof zij Allah.

Het is voor een vrouw niet toegestaan om het huis van haar man te verlaten zonder zijn toestemming, ook al is dat om haar ouders te bezoeken. Hij zou haar echter wel toestemming moeten geven, zodat zij haar familiebanden kan onderhouden. Maar als hij haar dit verbiedt, dan dient ze hem hierin te gehoorzamen. En hij heeft niet het recht om haar ouders ervan te weerhouden haar te bezoeken of met haar te spreken. De geleerden verschilden van mening over deze kwestie, maar wat wij hebben vermeld is de meest correcte mening.

De Hanafiyyah en de Maalikiyyah zijn van mening dat hij niet het recht heeft om haar te weerhouden van het bezoeken van haar ouders. De Shaaficiyyah en de Hanaabilah zijn echter van mening dat hij wel het recht heeft om haar hiervan te weerhouden, dat zij hem hierin dient te gehoorzamen en zij haar ouders niet zomaar mag bezoeken zonder zijn toestemming. Maar hij heeft niet het recht om haar te verbieden met haar ouders te spreken of haar ouders ervan te weerhouden hun dochter te bezoeken. Behalve als hij vreest dat hun bezoek aan haar zal resulteren in enige vorm van schade. In dat geval kan hij het verbieden om het kwaad af te weren.

Ibn Noedjaym (Hanafi) heeft gezegd: “Indien haar vader bijvoorbeeld chronisch ziek is en hij haar hulp nodig heeft en de echtgenoot weerhoudt haar ervan om voor hem te zorgen, dan moet zij hem niet gehoorzamen. Of de vader nu een moslim of een ongelovige is. Dit is wat er staat in Fath ul-Qadier. Van wat we hebben vermeld kan opgemaakt worden dat het haar toegestaan is om haar ouders en Mahaarim te bezoeken. En volgens de correcte mening mag zij haar ouders één keer per week bezoeken, met of zonder zijn toestemming. En haar Mahaarim mag ze eenmaal per jaar bezoeken, met of zonder zijn toestemming.”

(al-Bahr ur-Raa’iq, boekdeel 4, blz. 212)

In al-cOetbiyyah staat: “De echtgenoot heeft niet het recht om zijn vrouw ervan te weerhouden om naar het huis van haar vader of broer te gaan. En dit is het oordeel dat daarover verkondigd moet worden, in tegenstelling tot Ibn Habieb. Ibn Roeshd heeft gezegd: “Dit meningsverschil heeft slechts betrekking op een jonge vrouw die te vertrouwen is. Wat betreft de oude vrouw, daarover bestaat geen meningsverschil dat ze haar vader en broer mag bezoeken. En wat betreft een jonge vrouw die niet te vertrouwen is, haar moet het verboden worden om naar buiten te gaan.”

(at-Taadj wal-Ikliel cala Matnin Khaliel (Maalikie), boekdeel 5, blz. 549)

De ‘oude vrouw’ is iemand die op leeftijd is en voor wie mannen geen lustgevoel hebben.”

(al-Mawsoecaat ul-Fiqhiyyah, boekdeel 29, blz. 294)

Ibn Hadjar al-Makki (Shaaficie) heeft gezegd: “Als een vrouw naar buiten moet om haar vader te bezoeken of om gebruik te maken van openbare badhuizen, dan dient ze met de toestemming van haar echtgenoot naar buiten te gaan. Dit dient zij te doen zonder dat zij haar versieringen toont, door zichzelf te hullen in bedekkende en onaantrekkelijke kledij en wanneer ze op straat loopt dient ze haar blik neer te slaan en niet naar rechts of links te kijken. Anders zal zij zondigen.”

(az-Zawaadjir can Iqtiraaf il-Kabaa’ir, boekdeel 2, blz. 78)

In Asna al-Mataalib (Shaaficie) staat: “De echtgenoot heeft het recht om zijn vrouw ervan te weerhouden om haar ouders te bezoeken (wanneer ze ziek zijn), en hun begrafenissen en de begrafenis van haar kind bij te wonen. Maar het is beter om dat niet te doen.”

(boekdeel 3, blz. 239)

Imam Ahmed zei over een vrouw die een echtgenoot en een zieke moeder heeft: “Het gehoorzamen van haar man is voor haar meer verplicht dan (het gehoorzamen van) haar moeder, tenzij hij haar toestemming geeft.”

(Sharh Moentaha al-Iraadaat, boekdeel 3, blz. 47)

In al-Insaaf (Hanbali) staat: “Zij hoeft haar ouders niet te gehoorzamen over het verlaten van haar echtgenoot of om hen te bezoeken, enzovoorts. In plaats daarvan heeft gehoorzaamheid aan haar echtgenoot voorrang.”

(boekdeel 8, blz. 362)

De Permanente Commissie voor het geven van Fataawa werd de volgende vraag gesteld: “Wat is het oordeel over een vrouw die het huis van haar echtgenoot verlaat zonder zijn toestemming, die in het huis van haar vader verblijft zonder de toestemming van haar echtgenoot en de voorkeur geeft aan het gehoorzamen van haar vaderin plaats van haar echtgenoot?”

De Commissie antwoordde: “Het is voor een vrouw niet toegestaan om het huis van haar echtgenoot te verlaten zonder zijn toestemming, of ze nou naar haar ouders gaat of elders. Omdat dit te maken heeft met de rechten die hij heeft tegenover zijn vrouw. Tenzij er een Islamitische reden is die haar voorschrijft om naar buiten te gaan.”

(Fataawa Ladjnat ud-Daa’imah, boekdeel 19, blz. 165)

Een ander voorschrift dat aangeeft dat het noodzakelijk is om de toestemming van de echtgenoot te hebben om de ouders te bezoeken, is de overlevering die vermeld staat in as-Sahiehayn. Deze overlevering gaat over het verhaal van de laster (al-Ifk) waarin cAa’ishah tegen de Profeet (vrede zij met hem) zei: “Wil je mij toestemming geven om naar mijn ouders te gaan?”

(al-Boekhaarie en Moeslim)

Al-cIraaqie heeft gezegd: “Haar uitspraak: “Wil je mij toestemming geven om naar mijn ouders te gaan?”, geeft aan dat de vrouw het huis van haar ouders niet zou moeten bezoeken, behalve met de toestemming van haar echtgenoot, zoals gebeurde in deze overlevering. Dit in tegenstelling tot wanneer ze (bijv.) naar buiten moet gaat om haar behoeften te doen, hier is namelijk geen toestemming van de man voor nodig.”

(Tarh ut-Tathrieb, boekdeel 8, blz. 58)

Toch is het beter voor de echtgenoot om het zijn vrouw toe te staan om haar ouders en haar Mahaarim te bezoeken en haar daar niet van te weerhouden. Behalve als het bezoeken van één van hen zal resulteren in enige vorm van schade. Haar hiervan beletten kan ertoe leiden dat de familiebanden worden verbroken en het weigeren om toestemming te geven aan haar kan ervoor zorgen dat zij tegen hem ingaat. Een bezoek aan haar familie en naasten zal haar en haar kinderen juist gelukkig maken en het zal haar echtgenoot en de familie goed doen.

En Allah weet het het beste.